Glossary — คลังคำศัพท์เฉพาะทาง
20 นิยามอ้างอิงกฎหมายไทย + มาตรฐานสากล สำหรับงานแปลเอกสาร รับรอง โนตารี วีซ่า และงานกงสุล
การถอดอักษร(Transliteration / Romanization)
การเขียนคำจากภาษาหนึ่งด้วยอักษรของอีกภาษาโดยรักษาเสียงเดิม
Transliteration คือการเขียนชื่อ/คำภาษาไทยด้วยอักษรโรมัน (Romanization) เช่น 'สมชาย' → 'Somchai' ใช้ระบบ RTGS (Royal Thai General System) ของราชบัณฑิตยสถาน ต่างจาก Translation ที่แปลความหมาย
คำที่เกี่ยวข้อง: คำแปลรับรอง
การแปลย้อน(Back Translation)
การแปลกลับจากภาษาปลายทางเป็นภาษาต้นทางเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง
Back Translation คือกระบวนการ QA ที่นักแปลอีกคน (ไม่รู้ต้นฉบับ) แปลเอกสารกลับเป็นภาษาต้นฉบับ เพื่อเทียบความหมายและตรวจจับความคลาดเคลื่อน มักใช้ในเอกสารทางการแพทย์ กฎหมาย และการวิจัยข้ามชาติ
คำที่เกี่ยวข้อง: คำแปลรับรอง
การย้ายโดเมน(Domain / Website Cutover Migration)
การเปลี่ยนผู้ให้บริการโฮสต์เว็บโดยรักษา SEO และ traffic เดิมไว้
Website Cutover Migration คือกระบวนการย้ายเว็บไซต์จากแพลตฟอร์มหนึ่ง (เช่น Weebly) ไปอีกแพลตฟอร์ม (เช่น Lovable + Cloudflare) โดยรักษา URL structure, 301 redirects, sitemap, และ canonical tags ให้ต่อเนื่อง เพื่อไม่ให้เสียอันดับ SEO ที่สั่งสมมา
คร.2 ทะเบียนสมรส(Marriage Registration Certificate (Kor.Ror.2))
ทะเบียนสมรสอย่างเป็นทางการของประเทศไทย ออกโดยสำนักงานเขต/อำเภอ
คร.2 คือใบสำคัญการสมรสตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไทย มีเลข ID เฉพาะและตราครุฑ ใช้เป็นหลักฐานการสมรสได้ทั้งในและต่างประเทศ (เมื่อผ่านการรับรองแบบสากล)
คำที่เกี่ยวข้อง: นิติกรณ์กงสุล, คำแปลรับรอง
คำแปลรับรอง(Certified Translation)
การแปลเอกสารพร้อมคำรับรองความถูกต้องจากนักแปลที่ได้รับการรับรอง
Certified Translation คือการแปลเอกสารที่มาพร้อม 'คำรับรองการแปล' (Certification Statement) ยืนยันว่าผู้แปลมีคุณสมบัติและคำแปลถูกต้องตรงกับต้นฉบับ ในไทยมักรับรองโดย Notary Public หรือหน่วยงานที่ได้รับอนุญาต ส่วนในต่างประเทศ (เช่น ออสเตรเลีย) ต้องเป็นนักแปลที่ขึ้นทะเบียนกับ NAATI
คำที่เกี่ยวข้อง: แนตติ, โนตารี พับลิค, นักแปลสาบานตน
คำให้การเป็นลายลักษณ์อักษร(Affidavit)
คำให้การที่ผู้ให้สาบานยืนยันความจริงต่อเจ้าพนักงาน (Notary Public / ศาล)
Affidavit คือเอกสารที่ผู้ให้การ (Deponent) ลงชื่อสาบานตนต่อ Notary Public หรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจ ยืนยันว่าข้อความในเอกสารเป็นความจริง มักใช้ในกรณี Affidavit of Support (สปอนเซอร์วีซ่า), Affidavit of Single Status (โสด), Affidavit of Identity (ยืนยันตัวตน)
คำที่เกี่ยวข้อง: โนตารี พับลิค, หนังสือมอบอำนาจ
ตราแดงกงสุล(Red Seal (MFA Legalization Stamp))
ตราประทับสีแดงจากกรมการกงสุลไทย ยืนยันความถูกต้องของเอกสารก่อนใช้ต่างประเทศ
Red Seal คือตราประทับสีแดงพร้อมลายมือชื่อเจ้าหน้าที่กงสุล ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ยืนยันว่าเอกสารได้ผ่านกระบวนการนิติกรณ์ตามระเบียบราชการ พร้อมนำไปยื่นสถานทูตประเทศปลายทางเพื่อรับรองซ้ำหรือใช้ได้ทันที
คำที่เกี่ยวข้อง: นิติกรณ์กงสุล
ทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร(Notarial Services Attorney)
ชื่อทางการภาษาไทยของ Notary Public ตามข้อบังคับสภาทนายความ พ.ศ. 2551
Notarial Services Attorney เป็นตำแหน่งที่กำหนดโดยข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยการขึ้นทะเบียนทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร พ.ศ. 2551 มีอำนาจเทียบเท่า Notary Public ในต่างประเทศ
คำที่เกี่ยวข้อง: โนตารี พับลิค
นักแปลสาบานตน(Sworn Translator)
นักแปลที่ให้คำสาบานต่อศาลหรือหน่วยงานราชการเพื่อรับรองการแปล
Sworn Translator (นักแปลสาบานตน) เป็นระบบที่ใช้ในหลายประเทศ EU เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี สเปน โปรตุเกส ที่นักแปลต้องผ่านการสาบานตนต่อศาลก่อนจึงมีอำนาจรับรองคำแปลที่ใช้ในทางกฎหมายได้ ในไทยยังไม่มีระบบนี้อย่างเป็นทางการ ใช้ Notary Public แทน
คำที่เกี่ยวข้อง: คำแปลรับรอง, แนตติ
นิติกรณ์กงสุล(Consular Legalization / Legalisation)
การรับรองเอกสารโดยกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เพื่อใช้ในต่างประเทศ
นิติกรณ์ (Consular Legalization) คือขั้นตอนการรับรองเอกสารโดยกองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ก่อนนำเอกสารไปใช้ต่างประเทศที่ไม่ใช่สมาชิก Apostille โดยปกติต้องแปลเป็นภาษาอังกฤษและรับรองโดย Notary Public ก่อน จากนั้นจึงยื่นกงสุลเพื่อประทับตราแดง (Red Seal)
คำที่เกี่ยวข้อง: โนตารี พับลิค, คำแปลรับรอง, ตราแดงกงสุล
อ้างอิง: กรมการกงสุล
แนตติ(NAATI)
National Accreditation Authority for Translators and Interpreters — หน่วยงานรับรองนักแปลของออสเตรเลีย
NAATI (National Accreditation Authority for Translators and Interpreters) เป็นหน่วยงานอิสระของรัฐบาลออสเตรเลียที่รับผิดชอบการรับรองคุณสมบัตินักแปลและล่ามในประเทศออสเตรเลีย เอกสารที่ยื่นต่อหน่วยงานราชการออสเตรเลีย (เช่น Home Affairs, Centrelink) ต้องเป็นคำแปลจากนักแปล NAATI Certified เท่านั้น
คำที่เกี่ยวข้อง: คำแปลรับรอง
อ้างอิง: NAATI Official
โนตารี พับลิค(Notary Public)
ทนายความผู้ได้รับอนุญาตจากสภาทนายความให้รับรองเอกสารและลายมือชื่อเพื่อใช้ในต่างประเทศ
Notary Public (โนตารี พับลิค) หรือ Notarial Services Attorney ในประเทศไทย คือทนายความที่ผ่านการอบรมและได้รับใบอนุญาตจากสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ ให้ทำหน้าที่รับรองลายมือชื่อ รับรองสำเนาเอกสาร รับรองคำแปล และรับรองข้อเท็จจริงต่าง ๆ เพื่อนำไปใช้ในต่างประเทศ ตามอนุสัญญากรุงเฮก (Hague Convention) และประเพณีกฎหมายสากล
คำที่เกี่ยวข้อง: ทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร, อาโพสตีล, นิติกรณ์กงสุล
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล(PDPA (Personal Data Protection Act))
กฎหมายไทยว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562
PDPA (Personal Data Protection Act B.E. 2562) เป็นกฎหมายไทยที่กำหนดหลักเกณฑ์การเก็บ ใช้ เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล มีผลบังคับใช้เต็มรูปแบบตั้งแต่ 1 มิ.ย. 2565 หน่วยงานที่เก็บข้อมูลลูกค้าต้องมี Privacy Policy, Consent Form, และมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสม
วีซ่า(Visa)
เอกสารอนุญาตให้เดินทางเข้าประเทศตามวัตถุประสงค์ที่ระบุ
Visa เป็นเอกสารหรือตราประทับที่รัฐบาลประเทศปลายทางออกให้ผู้ถือหนังสือเดินทางต่างชาติ อนุญาตให้เข้าประเทศตามระยะเวลาและวัตถุประสงค์ที่กำหนด เช่น Tourist, Student, Work, Spouse, PR แต่ละประเภทมีเอกสารที่ต้องเตรียมต่างกัน
คำที่เกี่ยวข้อง: นิติกรณ์กงสุล, คำให้การเป็นลายลักษณ์อักษร
หนังสือมอบอำนาจ(Power of Attorney (POA))
เอกสารมอบอำนาจให้บุคคลอื่นดำเนินการทางกฎหมายแทน
Power of Attorney (POA) เป็นเอกสารทางกฎหมายที่ผู้มอบอำนาจ (Principal) ให้อำนาจแก่ผู้รับมอบอำนาจ (Attorney-in-fact / Agent) ดำเนินการแทนตนในเรื่องที่ระบุ เช่น ซื้อขายทรัพย์สิน จดทะเบียน ยื่นเอกสาร ในกรณีใช้ต่างประเทศต้องผ่าน Notary Public + Consular Legalization
คำที่เกี่ยวข้อง: โนตารี พับลิค, นิติกรณ์กงสุล, คำให้การเป็นลายลักษณ์อักษร
หนังสือรับรองความประพฤติ(Criminal Record Check / Police Clearance)
เอกสารตรวจสอบประวัติอาชญากรรมออกโดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
Criminal Record Check (Police Clearance Certificate) ออกโดยกองทะเบียนประวัติอาชญากร สำนักงานตำรวจแห่งชาติ อายุใช้งานปกติ 3-6 เดือน ใช้ประกอบการยื่นวีซ่า/ขอสัญชาติ/สมัครงานต่างประเทศ
คำที่เกี่ยวข้อง: นิติกรณ์กงสุล, วีซ่า
หนังสือรับรองโสด(Certificate of No Marriage / Single Status)
เอกสารราชการยืนยันสถานะโสด ใช้จดทะเบียนสมรสในต่างประเทศ
หนังสือรับรองโสด (CENOMAR / Single Status Certificate) ออกโดยสำนักงานเขต/อำเภอ ยืนยันว่าผู้ร้องไม่มีการจดทะเบียนสมรสอยู่ในปัจจุบัน สำหรับใช้ต่างประเทศต้องแปล + Notary + นิติกรณ์กงสุล + ยื่นสถานทูตประเทศปลายทาง
คำที่เกี่ยวข้อง: นิติกรณ์กงสุล, คำให้การเป็นลายลักษณ์อักษร
อนุสัญญากรุงเฮก(Hague Convention)
สนธิสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการยกเว้นการรับรองเอกสารข้ามพรมแดน
Hague Apostille Convention (Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents) เป็นอนุสัญญาที่กำหนดให้เอกสารมหาชนที่ผ่านการรับรองแบบ Apostille สามารถใช้ในประเทศสมาชิกได้ทันทีโดยไม่ต้องผ่านกงสุล ปัจจุบันมีสมาชิกกว่า 125 ประเทศ
คำที่เกี่ยวข้อง: อาโพสตีล, นิติกรณ์กงสุล
อัตราค่าธรรมเนียมโนตารี(Standard Notarial Fees (Thailand))
อัตราค่าบริการ Notary Public ตามข้อบังคับสภาทนายความ
ตามข้อบังคับสภาทนายความ อัตราค่าธรรมเนียม Notarial Services เริ่มต้น 500-1,500 บาท/ฉบับ ขึ้นอยู่กับประเภท (รับรองลายมือชื่อ / รับรองสำเนา / รับรองคำแปล) และความซับซ้อน ราคานี้ไม่รวมค่าแปลและค่านิติกรณ์กงสุล
คำที่เกี่ยวข้อง: โนตารี พับลิค, นิติกรณ์กงสุล
อาโพสตีล(Apostille)
การรับรองเอกสารตามอนุสัญญากรุงเฮก 1961 เพื่อใช้ระหว่างประเทศสมาชิก
Apostille คือการรับรองเอกสารรูปแบบสากลตามอนุสัญญากรุงเฮก ค.ศ. 1961 (Hague Apostille Convention) ปัจจุบันประเทศไทย **ยังไม่ได้เข้าร่วม** อนุสัญญานี้ ดังนั้นเอกสารไทยที่จะใช้ในประเทศสมาชิก Apostille ต้องผ่านการรับรองแบบ Consular Legalization (นิติกรณ์) จากกงสุลกระทรวงการต่างประเทศแทน
คำที่เกี่ยวข้อง: นิติกรณ์กงสุล, อนุสัญญากรุงเฮก