Trust ไม่มีในไทย — ใช้ Foundation (มูลนิธิ) แทน — Trust vs Foundation Structure in Thailand
Ultimate Estate & Will Guide 2026 · Trust vs Foundation (Thailand)
ไทยไม่รองรับ Common Law Trust สำหรับ Individual Estate Planning (ยกเว้น พ.ร.บ.ทรัสต์เพื่อธุรกรรมในตลาดทุน 2550 ที่จำกัดเฉพาะ SET) · ทางเลือกที่ใกล้เคียงคือ 'Foundation' (มูลนิธิ) ตาม พ.ร.บ.มูลนิธิ 2535 หรือ 'Private Company Holding'
ทนาย Notary Public 6 ท่าน — ใบอนุญาตจริงจากสภาทนายความ
ที่มาของกฎหมายมรดกและแนวคำพิพากษาสำคัญ
ไทยรับ Civil Law มาจากเยอรมัน/ฝรั่งเศส/ญี่ปุ่น — ไม่มีแนวคิด Equity/Trust ของ Common Law · พยายามออก พ.ร.บ.ทรัสต์ทั่วไปหลายครั้ง (2545, 2551) ไม่สำเร็จ · พ.ร.บ.ทรัสต์เพื่อธุรกรรมในตลาดทุน 2550 ยอมรับ Trust แต่ 'จำกัดเฉพาะ' REIT, Infrastructure Trust, Private Equity Trust ในตลาดหลักทรัพย์ · Individual Estate Trust ยังไม่ได้ · มูลนิธิ (Foundation) ตาม พ.ร.บ.มูลนิธิ 2535 = ทางเลือกใกล้เคียงที่สุดสำหรับ Private Wealth · สถิติ กสม. 2567: มูลนิธิจดทะเบียนใหม่ 1,847 แห่ง (Family Foundation คิดเป็น 12%)
ผู้มีสิทธิรับมรดกและเงื่อนไขความสมบูรณ์
Foundation: ต้องมีทุนเริ่มต้น ≥ 500,000 บาท (เงินสดหรือทรัพย์อื่น) · ผู้ก่อตั้ง ≥ 3 คน · คณะกรรมการ ≥ 3 คน (ประธาน+รองประธาน+เลขาฯ) · วัตถุประสงค์ต้อง 'สาธารณกุศล' หรือ 'สาธารณประโยชน์' (ไม่มุ่งกำไรและไม่เพื่อบุคคลใดบุคคลหนึ่ง) · Trust ตลาดทุน: ต้องได้รับอนุญาต ก.ล.ต. + Trustee เป็น บล./ธนาคาร ที่ ก.ล.ต. อนุญาต
สาเหตุที่พินัยกรรมถูกศาลสั่งเป็นโมฆะ
- 1'Family Foundation' ที่วัตถุประสงค์เอื้อเฉพาะครอบครัวผู้ก่อตั้ง = นายทะเบียนไม่รับ · ต้องมี 'Public Benefit Element' อย่างน้อย 30-50% (Best Practice)
- 2ทรัพย์ที่โอนเข้ามูลนิธิ = ผู้ก่อตั้ง 'สละกรรมสิทธิ์เด็ดขาด' · เอากลับคืนไม่ได้ (ต่างจาก Revocable Trust)
- 3มูลนิธิเป็น 'นิติบุคคลตามกฎหมายไทย' — ต่างชาติเป็นกรรมการได้ แต่ต้องมีกรรมการไทย ≥ 51% (Best Practice: 3 ไทย + 2 ต่างชาติ)
- 4รายได้มูลนิธิยัง 'เสียภาษี' ประมวลรัษฎากร §65 ทวิ ยกเว้นเฉพาะเงินบริจาคและกิจกรรมสาธารณกุศล · ค่าเช่าคอนโดที่ถือโดยมูลนิธิ = ยัง 20% CIT
- 5มูลนิธิถือ 'ที่ดิน' ได้เฉพาะเท่าที่จำเป็นแก่กิจการ · ต้องขออนุมัติกระทรวงมหาดไทยล่วงหน้า (พ.ร.บ.มูลนิธิ §17)
- 6Private Company Holding (ถือหุ้นแทน) — ต่างชาติถือได้ ≤ 49% (พ.ร.บ.ประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว) · โครงสร้าง Nominee เพื่อให้ต่างชาติถือเกิน = ผิดกฎหมาย · โดนตรวจสอบเข้มขึ้นตั้งแต่ 2566
- 7Cayman/BVI Trust ถือทรัพย์ไทย — ต้อง 'จดทะเบียนสาขาต่างด้าว' หากประกอบธุรกิจในไทย · แค่ถือหุ้นเฉยๆ = ไม่ต้อง แต่โดนภาษีปันผลหัก ณ ที่จ่าย 15%
ข้อแนะนำจากทีมจัดการมรดกของ NYC
- สำหรับต่างชาติที่ต้องการ 'Estate Plan' ในไทย — ใช้ 'Foreign Trust + Thai Company' คู่กัน: Trust ถือหุ้นบริษัทไทย, บริษัทไทยถือคอนโด/ทรัพย์ · ผ่านข้อบังคับ 49% ได้ (ถ้าโครงสร้างถูกต้อง)
- จดตั้ง Foundation ใน 'จังหวัดที่วางแผนทำกิจกรรมจริง' — ไม่ใช่กรุงเทพเสมอ · จังหวัดที่รวดเร็วสุด: ภูเก็ต, เชียงใหม่, ชลบุรี
- ระบุวัตถุประสงค์ 'กว้างพอ' แต่ 'เฉพาะเจาะจงพอ' — เช่น 'ส่งเสริมการศึกษาบุตรหลานผู้ยากไร้ในเขต X' + 'สนับสนุนวัฒนธรรมท้องถิ่น' · หลีกเลี่ยง 'to benefit any person the trustees may see fit' (นายทะเบียนปฏิเสธ)
- ทำ 'Deed of Endowment' + 'By-Laws' ที่ระบุขั้นตอนแต่งตั้งกรรมการรุ่นต่อๆ ไปให้ชัด — ป้องกันข้อพิพาทหลังผู้ก่อตั้งตาย
- ใช้ 'Nominee Directorship' กับคนที่มีสัญญาชัดเจน + ประกัน + Insurance — หลีกเลี่ยงญาติที่อาจเปลี่ยนใจ
- สำหรับทรัพย์ >100M บาท — พิจารณา 'Singapore Trust' + 'Thai Private Fund' คู่กัน · Singapore Trust ป้องกัน Forced Heirship + Thai Fund จัดการทรัพย์ในไทย · ค่าใช้จ่ายเริ่มต้น 3-8M บาท/ปี
ค่าธรรมเนียมศาลและค่าดำเนินการ
| รายการ | ใบเสนอราคา / ค่าธรรมเนียมหน่วยงาน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| จดตั้ง Foundation (ค่าธรรมเนียม) | 200–2,000 บาท | |
| ทุนเริ่มต้น Foundation | ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ | สอบถามรายละเอียดกับเจ้าหน้าที่ |
| ทนายจัดตั้ง + Draft By-Laws | ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ | สอบถามรายละเอียดกับเจ้าหน้าที่ |
| รายงานประจำปี + Audit | ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ | สอบถามรายละเอียดกับเจ้าหน้าที่ |
| Singapore Trust Setup | ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ | สอบถามรายละเอียดกับเจ้าหน้าที่ |
| NYC Trust/Foundation Structuring | ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ | สอบถามรายละเอียดกับเจ้าหน้าที่ |
สิ่งที่ครอบครัวได้รับเมื่อวางแผนไว้ล่วงหน้า
- Foundation: ต่อเนื่องข้ามรุ่น (Perpetual Existence)
- แยกทรัพย์ออกจาก Personal Estate — เลี่ยง Probate
- ยืดหยุ่นในการจัดสรรผลประโยชน์ (via By-Laws)
- ลดภาษี Inheritance (ถ้าโอนก่อนตายเกิน 2 ปี)
- Legacy Building + Family Governance
เทียบเครื่องมือส่งต่อทรัพย์สินแบบอื่น
Trust ตลาดทุน (REIT/Infra) — เฉพาะกิจการลงทุน · Private Company Holding — ต่างชาติจำกัด 49% · Life Insurance Trust — เฉพาะ Insurance Proceeds · Foreign Trust (Singapore/Cayman) — ครบเครื่องสำหรับ Ultra HNW · เลือกตาม (1) สัญชาติ (2) มูลค่า (3) ทายาท (4) วัตถุประสงค์
เหมาะกับครอบครัวลักษณะใด
- • ครอบครัวไทยที่ต้องการ Legacy + Family Governance
- • ทรัพย์ >50M บาท ที่ต้องการปกป้องข้ามรุ่น
- • ต่างชาติที่ต้องการโครงสร้างถือทรัพย์ไทยระยะยาว
- • ผู้ประกอบการที่ต้องการ Succession Plan บริษัท
สถานการณ์ที่มักเกิดข้อพิพาทในกองมรดก
ใช้ Nominee Structure (ให้คนไทยถือหุ้นแทน) โดยไม่มี Trust/Foundation ที่ถูกกฎหมาย — โดนตรวจสอบ ปปช./DBD ปี 2566-2568 = คดีอาญา §258 ป.พ.พ.ประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว + เพิกถอนกรรมสิทธิ์ + ปรับ 100,000-1M บาท
สถิติคดีมรดกและผลลัพธ์จริง
ผลลัพธ์ขึ้นกับข้อเท็จจริง เอกสาร และดุลพินิจของหน่วยงานหรือศาลในแต่ละกรณี ไม่มีผู้ใดรับประกันอัตราความสำเร็จหรือระยะเวลาล่วงหน้าได้ ทีมงานจะประเมินความเป็นไปได้เป็นรายกรณีก่อนรับดำเนินการ
คำถามที่พบบ่อยเรื่องพินัยกรรมและมรดก
คำถามที่พบบ่อย
Trust ไม่มีในไทย — ใช้ Foundation (มูลนิธิ) แทน ใช้เวลาจนจัดการมรดกเสร็จนานเท่าไร?
8–20 สัปดาห์ · ยื่นที่ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ / กรมการปกครอง (มูลนิธิ) · ก.ล.ต. (Trust) · ผู้รับผิดชอบ: นายทะเบียนมูลนิธิ กระทรวงมหาดไทย · ก.ล.ต. (สำหรับ Trust ตลาดทุน)
Trust ไม่มีในไทย — ใช้ Foundation (มูลนิธิ) แทน เหมาะกับครอบครัวแบบไหน?
เหมาะกับ: ครอบครัวไทยที่ต้องการ Legacy + Family Governance, ทรัพย์ >50M บาท ที่ต้องการปกป้องข้ามรุ่น, ต่างชาติที่ต้องการโครงสร้างถือทรัพย์ไทยระยะยาว, ผู้ประกอบการที่ต้องการ Succession Plan บริษัท · กรณีที่ควรเลี่ยง: ใช้ Nominee Structure (ให้คนไทยถือหุ้นแทน) โดยไม่มี Trust/Foundation ที่ถูกกฎหมาย — โดนตรวจสอบ ปปช./DBD ปี 2566-2568 = คดีอาญา §258 ป.พ.พ.ประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว + เพิกถอนกรรมสิทธิ์ + ปรับ 100,000-1M บาท
โอกาสที่ศาลจะตั้งผู้จัดการมรดกสำเร็จมีเท่าไร?
ผลลัพธ์ขึ้นกับข้อเท็จจริง เอกสาร และดุลพินิจของหน่วยงานหรือศาลในแต่ละกรณี ไม่มีผู้ใดรับประกันอัตราความสำเร็จหรือระยะเวลาล่วงหน้าได้ ทีมงานจะประเมินความเป็นไปได้เป็นรายกรณีก่อนรับดำเนินการ
อะไรทำให้พินัยกรรมเป็นโมฆะบ่อยที่สุด?
(1) 'Family Foundation' ที่วัตถุประสงค์เอื้อเฉพาะครอบครัวผู้ก่อตั้ง = นายทะเบียนไม่รับ · ต้องมี 'Public Benefit Element' อย่างน้อย 30-50% (Best Practice) (2) ทรัพย์ที่โอนเข้ามูลนิธิ = ผู้ก่อตั้ง 'สละกรรมสิทธิ์เด็ดขาด' · เอากลับคืนไม่ได้ (ต่างจาก Revocable Trust) (3) มูลนิธิเป็น 'นิติบุคคลตามกฎหมายไทย' — ต่างชาติเป็นกรรมการได้ แต่ต้องมีกรรมการไทย ≥ 51% (Best Practice: 3 ไทย + 2 ต่างชาติ) (4) รายได้มูลนิธิยัง 'เสียภาษี' ประมวลรัษฎากร §65 ทวิ ยกเว้นเฉพาะเงินบริจาคและกิจกรรมสาธารณกุศล · ค่าเช่าคอนโดที่ถือโดยมูลนิธิ = ยัง 20% CIT (5) มูลนิธิถือ 'ที่ดิน' ได้เฉพาะเท่าที่จำเป็นแก่กิจการ · ต้องขออนุมัติกระทรวงมหาดไทยล่วงหน้า (พ.ร.บ.มูลนิธิ §17) (6) Private Company Holding (ถือหุ้นแทน) — ต่างชาติถือได้ ≤ 49% (พ.ร.บ.ประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว) · โครงสร้าง Nominee เพื่อให้ต่างชาติถือเกิน = ผิดกฎหมาย · โดนตรวจสอบเข้มขึ้นตั้งแต่ 2566 (7) Cayman/BVI Trust ถือทรัพย์ไทย — ต้อง 'จดทะเบียนสาขาต่างด้าว' หากประกอบธุรกิจในไทย · แค่ถือหุ้นเฉยๆ = ไม่ต้อง แต่โดนภาษีปันผลหัก ณ ที่จ่าย 15%
ค่าธรรมเนียมและค่าดำเนินการรวมเท่าไร?
จดตั้ง Foundation (ค่าธรรมเนียม): 200–2,000 บาท · ทุนเริ่มต้น Foundation: ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ · ทนายจัดตั้ง + Draft By-Laws: ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ · รายงานประจำปี + Audit: ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ · Singapore Trust Setup: ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ · NYC Trust/Foundation Structuring: ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่
เทียบกับการโอนทรัพย์สินตอนมีชีวิตแบบไหนดีกว่า?
Trust ตลาดทุน (REIT/Infra) — เฉพาะกิจการลงทุน · Private Company Holding — ต่างชาติจำกัด 49% · Life Insurance Trust — เฉพาะ Insurance Proceeds · Foreign Trust (Singapore/Cayman) — ครบเครื่องสำหรับ Ultra HNW · เลือกตาม (1) สัญชาติ (2) มูลค่า (3) ทายาท (4) วัตถุประสงค์
Estate & Will Pillar อื่นๆ
วางแผนส่งต่อทรัพย์สิน Trust ไม่มีในไทย — ใช้ Foundation (มูลนิธิ) แทน กับ NYC
Estate Structure Review + Succession Roadmap — เจ้าหน้าที่แจ้งกำหนดเวลาเมื่อรับเรื่อง
โทร 083-249-4999