ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

หนังสือทวงถามและการฟ้องเรียกหนี้ ทำตามลำดับอย่างไร

คำตอบโดยสรุป

เริ่มจากรวบรวมหลักฐานหนี้ให้ครบ ออกหนังสือทวงถามที่มีกำหนดเวลาชำระชัดเจนและส่งแบบมีหลักฐานการรับ หากไม่ชำระจึงยื่นฟ้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจ โดยต้องตรวจอายุความของหนี้ประเภทนั้นก่อนเสมอ

รวบรวมหลักฐานก่อนออกหนังสือ

หลักฐานที่ศาลใช้พิจารณาคือเอกสารที่แสดงว่ามีหนี้และยังไม่ได้ชำระ สัญญา ใบสั่งซื้อ ใบส่งของที่มีการเซ็นรับ ใบแจ้งหนี้ สลิปโอนเงินบางส่วน และข้อความสนทนาที่ลูกหนี้รับสภาพหนี้ ล้วนมีน้ำหนัก ควรจัดเรียงตามวันที่และทำสารบัญไว้ตั้งแต่ต้น

  • สัญญาหรือหลักฐานการตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร
  • หลักฐานการส่งมอบงานหรือสินค้า
  • ประวัติการชำระเงินบางส่วน ถ้ามี
  • ข้อความที่ลูกหนี้ยอมรับว่าเป็นหนี้

หนังสือทวงถามต้องมีอะไรบ้าง

หนังสือทวงถามที่ใช้ได้จริงต้องระบุมูลหนี้ จำนวนเงิน วันครบกำหนดเดิม ระยะเวลาที่ให้ชำระใหม่ และผลหากไม่ชำระ การส่งควรใช้ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับหรือช่องทางที่พิสูจน์การได้รับได้ เพราะใบตอบรับคือหลักฐานสำคัญในชั้นศาล การทวงถามต้องไม่ข่มขู่ ไม่ประจาน และไม่ติดต่อบุคคลอื่นเกินกรอบที่กฎหมายอนุญาต

ประเมินก่อนว่าฟ้องแล้วคุ้มหรือไม่

ก่อนตัดสินใจฟ้อง ควรประเมินฐานะของลูกหนี้ว่ามีทรัพย์ให้บังคับคดีหรือไม่ เพราะคำพิพากษาที่บังคับไม่ได้ก็ไม่ช่วยให้ได้เงินคืน บางเคสการเจรจาทำสัญญาประนีประนอมและรับสภาพหนี้เป็นหนังสือได้ผลเร็วกว่า ค่าบริการและค่าธรรมเนียมศาลขึ้นกับทุนทรัพย์และขั้นตอนจริง สอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนเริ่มงานทุกครั้ง

เช็กลิสต์ก่อนเริ่ม

  • สัญญาหรือหลักฐานการตกลง
  • ใบแจ้งหนี้และหลักฐานการส่งมอบ
  • ประวัติการชำระเงิน
  • ที่อยู่ตามทะเบียนของลูกหนี้
  • หลักฐานการส่งหนังสือทวงถาม

คำถามที่พบบ่อยในหัวข้อนี้

Q:ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ฟ้องได้ไหม

ได้ ถ้ามีหลักฐานอื่นที่แสดงว่ามีหนี้จริง

ใบส่งของที่เซ็นรับ สลิปโอนเงิน หรือข้อความที่ลูกหนี้ยอมรับหนี้ ใช้เป็นพยานหลักฐานได้ แต่หนี้บางประเภทกฎหมายกำหนดให้ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ จึงควรให้ทนายตรวจประเภทของหนี้ก่อน

Q:อายุความนับจากวันไหน

โดยทั่วไปนับจากวันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้

คือวันที่หนี้ถึงกำหนดชำระแล้วลูกหนี้ไม่ชำระ อายุความแตกต่างกันตามประเภทหนี้ การที่ลูกหนี้รับสภาพหนี้เป็นหนังสือหรือชำระบางส่วนอาจทำให้อายุความเริ่มนับใหม่

Q:ทวงหนี้ทางโทรศัพท์หรือแชตได้หรือไม่

ได้ แต่ต้องอยู่ในกรอบเวลาและวิธีที่กฎหมายกำหนด

การทวงถามหนี้มีกฎหมายควบคุมวิธีการโดยเฉพาะ ห้ามข่มขู่ ใช้ความรุนแรงทางวาจา เปิดเผยหนี้ต่อบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง หรือทวงในเวลาที่ไม่เหมาะสม การฝ่าฝืนอาจทำให้ฝ่ายเจ้าหนี้เองมีความรับผิด

Q:ลูกหนี้อยู่ต่างจังหวัด ต้องฟ้องที่ศาลไหน

โดยหลักฟ้องที่ศาลซึ่งจำเลยมีภูมิลำเนา หรือศาลที่มูลคดีเกิด

บางสัญญามีข้อตกลงเรื่องเขตอำนาจศาลไว้แล้ว ให้ตรวจข้อสัญญาก่อน หากเลือกศาลผิดจะเสียเวลาและค่าธรรมเนียมโดยไม่จำเป็น

Q:ชนะคดีแล้วได้เงินทันทีหรือไม่

ไม่ ต้องเข้าสู่ขั้นตอนบังคับคดีต่อ

เมื่อคำพิพากษาถึงที่สุดและลูกหนี้ยังไม่ชำระ เจ้าหนี้ต้องขอออกหมายบังคับคดีและสืบทรัพย์เพื่อยึดหรืออายัด ขั้นตอนนี้มีค่าใช้จ่ายและใช้เวลาแยกจากการฟ้อง

อ่านต่อในคู่มือเดียวกัน